{"id":4671,"date":"2024-12-17T13:10:29","date_gmt":"2024-12-17T13:10:29","guid":{"rendered":"https:\/\/roznorodnosc.pl\/?p=4671"},"modified":"2024-12-17T13:10:29","modified_gmt":"2024-12-17T13:10:29","slug":"nie-stac-nas-na-nierownosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/roznorodnosc.pl\/?p=4671","title":{"rendered":"Nie sta\u0107 nas na nier\u00f3wno\u015bci"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wyrwanie si\u0119 z b\u0142\u0119dnego ko\u0142a polskich nier\u00f3wno\u015bci b\u0119dzie coraz trudniejsze \u2013 ostrzega dr Pawe\u0142 Bukowski, wyk\u0142adowca ekonomii na University College London oraz w Polskiej Akademii Nauk, wsp\u00f3\u0142autor ksi\u0105\u017cki \u201eNier\u00f3wno\u015bci po polsku. Dlaczego trzeba si\u0119 nimi zaj\u0105\u0107, je\u015bli chcemy dobrej przysz\u0142o\u015bci nad Wis\u0142\u0105\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jest pan wsp\u00f3\u0142autorem ksi\u0105\u017cki, z kt\u00f3rej wynika, \u017ce w Polsce mamy problem z nier\u00f3wno\u015bciami ekonomicznymi. Jednak statystyki m\u00f3wi\u0105 co innego. Kto wi\u0119c ma racj\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rzeczywi\u015bcie, je\u015bli spojrzymy na dane GUS i Eurostatu, to na tle Europy nier\u00f3wno\u015bci u nas nie s\u0105 du\u017ce. W dodatku od po\u0142owy lat 2000. w\u0142a\u015bciwie nie wzrastaj\u0105. W ksi\u0105\u017cce udowadniamy, \u017ce to jednak nieprawda. <\/p>\n\n\n\n

Dlaczego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Oficjalne dane bazuj\u0105 na informacjach ankietowych i z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 wystarczaj\u0105co najbogatszych. W efekcie statystyki od lat fa\u0142szywie pokazuj\u0105, \u017ce nier\u00f3wno\u015bci w Polsce by\u0142y i s\u0105 umiarkowane. Bardziej miarodajne s\u0105 informacje z urz\u0119d\u00f3w skarbowych, ale te z kolei nie do ko\u0144ca bior\u0105 pod uwag\u0119 najbiedniejszych, zw\u0142aszcza tych, kt\u00f3rzy nie p\u0142ac\u0105 podatk\u00f3w. Wyj\u015bciem z k\u0142opotu jest po\u0142\u0105czenie ankiet, kt\u00f3re daj\u0105 do\u015b\u0107 dobry obraz sytuacji os\u00f3b biedniejszych i \u015bredniozamo\u017cnych, z danymi skarbowymi, kt\u00f3re z kolei dosy\u0107 trafnie pokazuj\u0105 poziom zamo\u017cno\u015bci najbogatszych. Dzi\u0119ki takiej metodologii mo\u017cemy uzyska\u0107 bardziej kompletny obraz polskich nier\u00f3wno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Jaki to obraz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

U progu transformacji byli\u015bmy jednym z najbardziej \u201er\u00f3wnych\u201d kraj\u00f3w Europy. W ci\u0105gu 20-30 lat, czyli w trakcie aktywno\u015bci zawodowej jednego pokolenia, stali\u015bmy si\u0119 jednym z najbardziej \u201enier\u00f3wnych\u201d. Do tej pory ten problem nie by\u0142 a\u017c tak bardzo uci\u0105\u017cliwy, bo nasza gospodarka ci\u0105gle si\u0119 rozwija\u0142a. S\u0119k w tym, \u017ce w najbli\u017cszych latach te nier\u00f3wno\u015bci b\u0119d\u0105 coraz wi\u0119kszym k\u0142opotem.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

We wczesnym okresie transformacji kluczowym czynnikiem polskiego wzrostu gospodarczego by\u0142 kapita\u0142 fizyczny. Ale w dojrza\u0142ym kapitalizmie zmieniaj\u0105 si\u0119 determinanty wzrostu. Coraz mniejsz\u0105 rol\u0119 odgrywa kapita\u0142 fizyczny, a coraz wi\u0119ksz\u0105 \u2013 ludzki. Mniej si\u0119 liczy tania si\u0142a robocza, a bardziej innowacje. W tych nowych okoliczno\u015bciach wp\u0142yw nier\u00f3wno\u015bci na rozw\u00f3j bardzo wzrasta. <\/p>\n\n\n\n

Z drugiej strony Polska ci\u0105gle si\u0119 rozwija. Mo\u017ce wi\u0119c nie ma co przesadza\u0107 ze z\u0142ymi wr\u00f3\u017cbami?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Owszem, jeste\u015bmy jednym z europejskich lider\u00f3w wzrostu i doganiamy Zach\u00f3d, ale nie wynika to bynajmniej z niespotykanego tempa naszego rozwoju, lecz d\u0142ugotrwa\u0142ego wyhamowania gospodarki najbogatszych kraj\u00f3w kontynentu. To zjawisko okre\u015bla si\u0119 mianem secular stagnation. A przecie\u017c kraje Zachodu mia\u0142y te\u017c okres spektakularnego prosperity po II wojnie \u015bwiatowej. Mo\u017cemy wi\u0119c przypuszcza\u0107, \u017ce Polsk\u0119 r\u00f3wnie\u017c czeka mocne hamowanie. Mo\u017ce warto si\u0119 wi\u0119c uczy\u0107 na cudzych b\u0142\u0119dach? Je\u015bli kto\u015b dzi\u015b m\u00f3wi, \u017ce nie sta\u0107 nas na walk\u0119 z nier\u00f3wno\u015bciami, to trzeba mu odpowiedzie\u0107, \u017ce raczej nas nie sta\u0107 na tolerowanie du\u017cych nier\u00f3wno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

Prof. Leszek Balcerowicz, ojciec polskiej transformacji, mia\u0142 inne priorytety ni\u017c walka z nier\u00f3wno\u015bciami. S\u0142usznie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Poniek\u0105d by\u0142o to zrozumia\u0142e. W 1989 r. wychodzili\u015bmy z koszmarnie nieefektywnego gospodarczo komunizmu, kt\u00f3ry mia\u0142 na sztandarach has\u0142a r\u00f3wno\u015bci. Pierwsze lata przemian si\u0142\u0105 rzeczy nie sprzyja\u0142y temu, by m\u00f3wi\u0107 o nier\u00f3wno\u015bciach. Powtarzano zreszt\u0105, \u017ce s\u0105 one naturaln\u0105 konsekwencj\u0105 wzrostu gospodarczego, \u017ce motywuj\u0105 do pracy, a tak w og\u00f3le to najwa\u017cniejsze, by\u015bmy doganiali Zach\u00f3d. Nie zastanawiali\u015bmy si\u0119, czy nie wp\u0142ywaj\u0105 one negatywnie na tempo i spos\u00f3b tego doganiania. Ale powiedzmy sobie szczerze \u2013 zjawisko nier\u00f3wno\u015bci d\u0142ugo by\u0142o lekcewa\u017cone nie tylko w Polsce. Od lat 80. ubieg\u0142ego wieku w mainstreamowej debacie publicznej powtarzano slogan o wzro\u015bcie gospodarczym, kt\u00f3ry unosi na rzece wszystkie \u0142odzie. Dopiero wybuch kryzysu finansowego w 2008 r. za\u0142ama\u0142 t\u0119 dominuj\u0105c\u0105 narracj\u0119. <\/p>\n\n\n\n

W Polsce te\u017c?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Niezupe\u0142nie. Owszem, cz\u0119\u015b\u0107 elit zaczytywa\u0142a si\u0119 w g\u0142o\u015bnych ksi\u0105\u017ckach pi\u0119tnuj\u0105cych nier\u00f3wno\u015bci, takich jak \u201eKapita\u0142 w XXI wieku\u201d Thomasa Piketty\u2019ego, ale politycy d\u0142ugo uciekali od tematu. Pewnie dlatego \u017ce \u00f3wczesny kryzys dotkn\u0105\u0142 nas w mniejszym stopniu ni\u017c inne kraje. W spo\u0142ecze\u0144stwie poczucie niesprawiedliwo\u015bci jednak by\u0142o dosy\u0107 du\u017ce. W 2014 r. CBOS zapyta\u0142 Polki i Polak\u00f3w o ocen\u0119 transformacji ekonomicznej po 1989 r. Tylko po\u0142owa ankietowanych powiedzia\u0142a, \u017ce zmiana ustroju przynios\u0142a nam wi\u0119cej korzy\u015bci ni\u017c strat. Nic dziwnego, \u017ce w 2015 r. wygra\u0142o Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107, kt\u00f3re dostrzeg\u0142o problem.<\/p>\n\n\n\n

Rz\u0105dy PiS-u zmniejszy\u0142y nier\u00f3wno\u015bci?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na pewno poprawi\u0142y sytuacj\u0119 najbiedniejszych, wprowadzaj\u0105c realne mechanizmy redystrybucji, takie jak program 500+. Aczkolwiek nier\u00f3wno\u015bci ci\u0105gle ros\u0142y po 2015 r., bo bogaci bogacili si\u0119 znacznie szybciej ni\u017c reszta. Co ciekawe, za poprzedniej ekipy skala redystrybucji by\u0142a wci\u0105\u017c ni\u017csza ni\u017c w wi\u0119kszo\u015bci innych pa\u0144stw unijnych, w tym tak\u017ce tych w naszym regionie.<\/p>\n\n\n\n

Warto tutaj doda\u0107, \u017ce wzrost gospodarczy jest wa\u017cny dla percepcji nier\u00f3wno\u015bci. Silny polski wzrost r\u00f3\u017cni nas chocia\u017cby od Wielkiej Brytanii, kraju, gdzie nier\u00f3wno\u015bci s\u0105 r\u00f3wnie\u017c bardzo du\u017ce. Tam po 2008 r. realna p\u0142aca zmala\u0142a, a pokolenie m\u0142odzie\u017cy \u017cyje dzi\u015b na ni\u017cszym poziomie ni\u017c ich rodzice. St\u0105d na Wyspach popularno\u015b\u0107 takich ruch\u00f3w jak Occupy Wall Street, kt\u00f3ry wprost bierze na celownik nier\u00f3wno\u015bci. U nas mimo wszystko tego nie ma. <\/p>\n\n\n\n

Skoro m\u00f3wimy o nier\u00f3wno\u015bciach, to sprecyzujmy, co mamy na my\u015bli. W ksi\u0105\u017cce piszecie, \u017ce pod tym poj\u0119ciem kryj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne zagadnienia.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zwykle ekonomi\u015bci analizuj\u0105 nier\u00f3wno\u015bci dochodowe, ewentualnie maj\u0105tkowe. Ale istnieje te\u017c nier\u00f3wno\u015b\u0107 szans. Poj\u0119cie to opisuje, w jakim stopniu sukcesy zale\u017c\u0105 od naszego w\u0142asnego wysi\u0142ku i talentu, a w jakim od czynnik\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 od nas niezale\u017cne.<\/p>\n\n\n\n

Na przyk\u0142ad?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pochodzenia, troski rodzic\u00f3w czy miejsca urodzenia. Je\u015bli kto\u015b si\u0119 urodzi\u0142 w ma\u0142ej wsi i chcia\u0142by studiowa\u0107 w Warszawie, ale nie sta\u0107 go na wynaj\u0119cie w tym mie\u015bcie mieszkania, to automatycznie ma mniejsze szanse ni\u017c jego r\u00f3wie\u015bnik urodzony w stolicy. Pod wzgl\u0119dem nier\u00f3wno\u015bci szans Polska plasuje si\u0119 w \u015brodku europejskiej stawki. Ale je\u015bli zbadamy tzw. mobilno\u015b\u0107 mi\u0119dzypokoleniow\u0105, czyli to, na ile wykszta\u0142cenie lub klasa rodzic\u00f3w determinuje wykszta\u0142cenie lub klas\u0119 dzieci, to oka\u017ce si\u0119, \u017ce \u2013 obok Portugalii i W\u0119gier \u2013 jeste\u015bmy w niechlubnej czo\u0142\u00f3wce. <\/p>\n\n\n\n

Czyli dzieci biednych rodzic\u00f3w b\u0119d\u0105 biedne?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Istnieje takie prawdopodobie\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n

Przyznam, \u017ce troch\u0119 mnie to zaskakuje. Jestem z pokolenia, kt\u00f3re studiowa\u0142o w pierwszej dekadzie transformacji, sam pochodz\u0119 z ma\u0142ego miasta na Podlasiu. Obserwowa\u0142em wtedy ludzi, kt\u00f3rzy przyje\u017cd\u017cali z prowincji do du\u017cego miasta i robili b\u0142yskawiczne kariery. Tak\u017ce finansowe.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wcale mnie to nie dziwi. Ja r\u00f3wnie\u017c pochodz\u0119 z ma\u0142ej miejscowo\u015bci i kto\u015b m\u00f3g\u0142by powiedzie\u0107, \u017ce moje \u017cycie przeczy tezie o ma\u0142ej mobilno\u015bci Polak\u00f3w. Nie da si\u0119 zaprzeczy\u0107, \u017ce transformacja by\u0142a aren\u0105 wielu spektakularnych karier. Warto tutaj jednak doda\u0107, \u017ce sam fakt, i\u017c rozmawiamy \u2013 ja jako naukowiec, pan jako dziennikarz \u2013 czyni z nas niereprezentatywn\u0105 pr\u00f3b\u0119. Gdyby mi si\u0119 nie uda\u0142o, to ta rozmowa by si\u0119 prawdopodobnie nie odby\u0142a. <\/p>\n\n\n\n

Spo\u0142eczna mobilno\u015b\u0107 okresu transformacji mia\u0142a jednak swoje ograniczenia. Badania socjolog\u00f3w, m.in. prof. Henryka Doma\u0144skiego, pokazuj\u0105, \u017ce po 1989 r. mobilno\u015b\u0107 nie wzros\u0142a, a sukces cz\u0119\u015bciej odnosi\u0142y osoby z pewnym kapita\u0142em spo\u0142ecznym. Na przyk\u0142ad osoby z partyjnej nomenklatury albo wnuki os\u00f3b, kt\u00f3re przed wojn\u0105 mia\u0142y firm\u0119. <\/p>\n\n\n\n

A czy na nasze my\u015blenie o nier\u00f3wno\u015bciach wp\u0142yn\u0119\u0142a jako\u015b pandemia?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na pewno zacz\u0119li\u015bmy o nich du\u017co wi\u0119cej m\u00f3wi\u0107. Gdy w 2017 r. zaczyna\u0142em si\u0119 zajmowa\u0107 naukowo tematem nier\u00f3wno\u015bci, by\u0142 to temat raczej niszowy. Dzi\u015b ju\u017c nie jest. W pandemii dostrzegli\u015bmy na przyk\u0142ad \u017ale op\u0142acane grupy zawodowe, kt\u00f3re szczeg\u00f3lnie po\u015bwi\u0119caj\u0105 si\u0119 innym. Dyskutowali\u015bmy te\u017c o bardzo drogim zegarku Roberta Lewandowskiego i jego bajecznych zarobkach.<\/p>\n\n\n\n

Co\u015b to zmieni\u0142o?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Szczerze m\u00f3wi\u0105c, niewiele. W czasie pandemii COVID-19 wpompowali\u015bmy w gospodark\u0119 ogromne pieni\u0105dze, \u017ceby ratowa\u0107 biznes. S\u0142usznie pomogli\u015bmy przedsi\u0119biorcom, ale cen\u0105 tej polityki by\u0142a wysoka inflacja. I ta inflacja najbardziej dotkn\u0119\u0142a osoby zarabiaj\u0105ce mniej, czyli piel\u0119gniarki czy kierowc\u00f3w autobus\u00f3w, kt\u00f3rzy nara\u017caj\u0105c si\u0119, wozili nas w trakcie pandemii. M\u00f3wi\u0105c wi\u0119c troch\u0119 perwersyjnie \u2013 uratowali\u015bmy przedsi\u0119biorc\u00f3w za pieni\u0105dze piel\u0119gniarek.<\/p>\n\n\n\n

W ksi\u0105\u017cce przedstawiacie konkretne propozycje zmian, kt\u00f3re trzeba by wprowadzi\u0107 w naszym kraju, \u017ceby ograniczy\u0107 nier\u00f3wno\u015bci. Czy to program polityczny?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nie wybieram si\u0119 do polityki, mam zbyt przyjemn\u0105 prac\u0119, \u017ceby j\u0105 zmienia\u0107. (\u015bmiech) To raczej lu\u017any zestaw sugestii, kt\u00f3re naszym zdaniem powinny zosta\u0107 rozwa\u017cone przez decydent\u00f3w. Kolejny ruch nale\u017cy jednak do polityk\u00f3w. To od nich zale\u017cy wypracowywanie odpowiednich rozwi\u0105za\u0144. <\/p>\n\n\n\n

Proponujecie m.in. bezp\u0142atne \u017c\u0142obki i bezp\u0142atne obiady w szkole. Co to ma wsp\u00f3lnego z gospodark\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bardzo du\u017co. Obecnie z opieki \u017c\u0142obkowej korzystaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie rodziny o wysokich dochodach. Tymczasem z bada\u0144 wynika, \u017ce ucz\u0119szczanie do \u017c\u0142obka sprzyja rozwojowi dzieci z rodzin gorzej sytuowanych. Wspomina\u0142em ju\u017c, \u017ce dzi\u015b najwa\u017cniejszym czynnikiem wzrostu gospodarczego jest jako\u015b\u0107 kapita\u0142u ludzkiego. Wydatek na dobre, bezp\u0142atne \u017c\u0142obki to inwestycja, kt\u00f3ra przyniesie wysoki zwrot. Warto w tym kontek\u015bcie przytoczy\u0107 chocia\u017cby prace noblisty z ekonomii prof. Jamesa Heckmana z Chicago. Od co najmniej dw\u00f3ch dekad pokazuje on ekonomiczne znaczenie interwencji pa\u0144stwa w warunki \u017cycia dzieci do pi\u0105tego roku \u017cycia, czyli jeszcze przed p\u00f3j\u015bciem do szko\u0142y podstawowej. Opieka \u017c\u0142obkowa ma jeszcze jedn\u0105 zalet\u0119 – pozwala wr\u00f3ci\u0107 matkom na rynek pracy, co r\u00f3wnie\u017c ma ogromne znaczenie ekonomiczne. <\/p>\n\n\n\n

A darmowe obiady dla dzieci?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Precyzyjnie m\u00f3wi\u0105c, nasz postulat przewiduje, \u017ce powinny to by\u0107 obiady nie tylko darmowe, ale te\u017c zdrowe. To wa\u017cne uzupe\u0142nienie. Literatura naukowa pokazuje bowiem, jak du\u017cy wp\u0142yw na rozw\u00f3j m\u00f3zgu ma w tym wieku odpowiednia dieta. Szczerze m\u00f3wi\u0105c, nie wymy\u015blamy prochu. Badania ju\u017c dawno dowiod\u0142y, \u017ce np. obowi\u0105zuj\u0105cy od po\u0142owy XX w. program darmowych posi\u0142k\u00f3w w szwedzkich szko\u0142ach po latach pozytywnie wp\u0142ywa na dochody os\u00f3b, kt\u00f3re z niego korzysta\u0142y. <\/p>\n\n\n\n

Z edukacj\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 te\u017c wasz kolejny postulat.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Skokowe podniesienie p\u0142ac nauczycieli. To oni s\u0105 kluczowym elementem edukacji. Uczniowie, kt\u00f3rzy maj\u0105 dobrych nauczycieli, cz\u0119\u015bciej id\u0105 na studia i osi\u0105gaj\u0105 w przysz\u0142o\u015bci wy\u017csze zarobki. Z bada\u0144 przeprowadzonych w USA wynika nawet, \u017ce zast\u0105pienie s\u0142abego nauczyciela przez lepszego zwi\u0119ksza dochody z ca\u0142ego \u017cycia klasy o mniej wi\u0119cej 250 tys. dol.! Niestety w Polsce selekcja do zawodu nauczyciela jest negatywna, zw\u0142aszcza w du\u017cych miastach. Dodam, \u017ce nasz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 pisali\u015bmy, zanim obecny rz\u0105d podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o 30-procentowej podwy\u017cce dla nauczycieli. Cieszy nas ten krok, ale uwa\u017camy, \u017ce nie powinna to by\u0107 jednorazowa akcja, lecz proces maj\u0105cy kontynuacj\u0119 w kolejnych latach.<\/p>\n\n\n\n

A na czym polega pomys\u0142 kapita\u0142u startowego dla m\u0142odych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Proponujemy mechanizm, kt\u00f3ry by wyr\u00f3wna\u0142 szanse w momencie wchodzenia w doros\u0142o\u015b\u0107, powiedzmy od 18. do 25. roku \u017cycia. To czas, kiedy nier\u00f3wno\u015bci daj\u0105 o sobie zna\u0107 szczeg\u00f3lnie mocno. Bo np. jedni wyje\u017cd\u017caj\u0105 na studia do du\u017cego miasta, a inni z powod\u00f3w finansowych zostaj\u0105 w swojej miejscowo\u015bci. Chcieliby\u015bmy, by ka\u017cda osoba wchodz\u0105ca w pe\u0142noletnio\u015b\u0107 dostawa\u0142a od pa\u0144stwa kapita\u0142 na start w wysoko\u015bci sze\u015bciokrotnej \u015bredniej p\u0142acy.<\/p>\n\n\n\n

Czyli obecnie jakie\u015b 45 tys. z\u0142. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

M\u0142odzi mogliby z tym zrobi\u0107, co zechc\u0105 \u2013 przeznaczy\u0107 na studia, potraktowa\u0107 jako wk\u0142ad w\u0142asny do mieszkania, zaoszcz\u0119dzi\u0107 albo spr\u00f3bowa\u0107 rozkr\u0119ci\u0107 jaki\u015b biznes.<\/p>\n\n\n\n

Bud\u017cet to wytrzyma?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Policzyli\u015bmy. Takie rozwi\u0105zanie to jakie\u015b 15 mld z\u0142 rocznie, czyli tyle, ile wydajemy na 13. emerytur\u0119. Pami\u0119tajmy jednak, \u017ce liczba emeryt\u00f3w ci\u0105gle ro\u015bnie, a m\u0142odych ludzi mamy coraz mniej. Mo\u017ce dlatego politycy o nich zapominaj\u0105. Tymczasem ich aktywno\u015b\u0107 zawodowa b\u0119dzie kluczowa dla gospodarki.<\/p>\n\n\n\n

Chcecie te\u017c opodatkowa\u0107 spadki otrzymywane od cz\u0142onk\u00f3w rodziny. Dlaczego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Chodzi o to, by dzisiejsze nier\u00f3wno\u015bci dochodowe nie przek\u0142ada\u0142y si\u0119 na nier\u00f3wno\u015b\u0107 szans w nast\u0119pnych pokoleniach. <\/p>\n\n\n\n

Polacy si\u0119 na to nie zgodz\u0105. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zgadzam si\u0119, \u017ce takie rozwi\u0105zanie zapewne wywo\u0142a\u0142oby silny sprzeciw, ale \u2013 bior\u0105c pod uwag\u0119 starzenie si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa \u2013 ten op\u00f3r z czasem b\u0119dzie tylko r\u00f3s\u0142. Warto wi\u0119c o takim rozwi\u0105zaniu pomy\u015ble\u0107 ju\u017c dzi\u015b. Postulat opodatkowania spadk\u00f3w proponujemy po\u0142\u0105czy\u0107 z koncepcj\u0105 kapita\u0142u startowego dla m\u0142odych. By\u0142by to wi\u0119c pewien mechanizm redystrybucji mi\u0119dzypokoleniowej. Dodam, \u017ce ten podatek nie musia\u0142by by\u0107 wysoki i w zasadzie dotyka\u0142by g\u0142\u00f3wnie najbogatszych.<\/p>\n\n\n\n

Skoro ju\u017c m\u00f3wimy o podatkach, to zapytam o kolejny postulat, czyli uproszczenie systemu podatkowego. To has\u0142o by\u0142o dotychczas w arsenale neolibera\u0142\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ma pan racj\u0119, has\u0142o uproszczenia systemu sta\u0142o si\u0119 w Polsce pustym sloganem wyg\u0142aszanym zwykle w interesie najbogatszych. Nic dziwnego, bo nasz barokowy system podatkowy s\u0142u\u017cy przecie\u017c g\u0142\u00f3wnie im. Wynika on z tego, \u017ce kolejnym, zwykle bardziej wp\u0142ywowym grupom udawa\u0142o si\u0119 wylobbowa\u0107 liczne, korzystne dla siebie rozwi\u0105zania, a jednocze\u015bnie blokowa\u0107 zmiany systemowe. W efekcie przedsi\u0119biorcy maj\u0105 do wyboru pi\u0119\u0107 r\u00f3\u017cnych opcji opodatkowania: rycza\u0142t, skal\u0119 podatkow\u0105, podatek liniowy oraz \u2013 je\u015bli za\u0142o\u017c\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0119 maj\u0105c\u0105 osobowo\u015b\u0107 prawn\u0105 \u2013 dwa rodzaje podatku CIT. Paradoksalnie najwi\u0119cej traci na tym klasa \u015brednia, najbardziej obci\u0105\u017cona podatkowo. My proponujemy obj\u0119cie wszystkich dochod\u00f3w jedn\u0105 skal\u0105 podatkow\u0105, cho\u0107by tak\u0105, jaka obowi\u0105zuje w Polsce od dw\u00f3ch lat, oczywi\u015bcie z zachowaniem kwoty wolnej od podatku. Do tego \u017cadnych ulg ani wyj\u0105tk\u00f3w. Dzi\u015b w Polsce coraz wi\u0119cej dochodu trafia w r\u0119ce przedsi\u0119biorc\u00f3w. Innymi s\u0142owy \u2013 coraz wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 tortu, kt\u00f3ry dzielimy mi\u0119dzy pracownik\u00f3w a przedsi\u0119biorc\u00f3w, trafia do tych drugich.<\/p>\n\n\n\n

Kolejny wasz pomys\u0142, czyli udzia\u0142 pracownik\u00f3w w zarz\u0105dach i radach nadzorczych firm, pachnie ju\u017c troch\u0119 socjalizmem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Raczej rozwi\u0105zaniami niemieckimi czy skandynawskimi. Chodzi o to, \u017ceby zwi\u0119kszy\u0107 przep\u0142yw informacji mi\u0119dzy mened\u017cerami a lud\u017ami, kt\u00f3rzy wiedz\u0105, co si\u0119 dzieje np. na linii produkcyjnej. Jak pokazuj\u0105 badania, mo\u017ce to by\u0107 korzystne dla firm. Jednocze\u015bnie obowi\u0105zek w\u0142\u0105czenia przedstawicieli pracownik\u00f3w do rad nadzorczych du\u017cych przedsi\u0119biorstw by\u0142by krokiem do zasadniczego celu, jakim jest stworzenie silnego systemu negocjacji zbiorowych. W Polsce oznacza\u0142oby to te\u017c konieczno\u015b\u0107 zorganizowania si\u0119 pracownik\u00f3w, np. w formie zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych.<\/p>\n\n\n\n

Chcecie te\u017c mocno wzmocni\u0107 Fundusz Pracy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Fundusz powsta\u0142 na pocz\u0105tku transformacji, g\u0142\u00f3wnie po to, \u017ceby walczy\u0107 z bezrobociem i jego skutkami. Z jego \u015brodk\u00f3w wyp\u0142acano zasi\u0142ki dla bezrobotnych, organizowano te\u017c szkolenia dla os\u00f3b szukaj\u0105cych pracy. Poniewa\u017c dzi\u015b bezrobocie jest niskie, politycy zacz\u0119li stopniowo zabiera\u0107 pieni\u0105dze z FP i przeznacza\u0107 je na r\u00f3\u017cne cele niezwi\u0105zane z rynkiem pracy. Na przyk\u0142ad na 14. emerytur\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Co proponujecie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u017beby te pieni\u0105dze s\u0142u\u017cy\u0142y nadal \u015bwiatowi pracy. Skoro dzi\u015b znacznie mniejszym problemem jest sama dost\u0119pno\u015b\u0107 zatrudnienia, poprawmy jego jako\u015b\u0107. Za te pieni\u0105dze pa\u0144stwo mog\u0142oby na przyk\u0142ad odzyska\u0107 zdolno\u015b\u0107 do egzekwowania przestrzegania prawa pracy, z czym mamy przecie\u017c du\u017cy problem.<\/p>\n\n\n\n

Ze wzgl\u0119d\u00f3w politycznych wprowadzenie waszych postulat\u00f3w wydaje si\u0119 dzi\u015b ma\u0142o realne. Na co wi\u0119c realnie liczycie, wydaj\u0105c wasz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Co najmniej na dyskusj\u0119. To, \u017ce w Polsce mamy problem nier\u00f3wno\u015bci, kt\u00f3ry przez lata by\u0142 ignorowany, ju\u017c chyba nie budzi wi\u0119kszych w\u0105tpliwo\u015bci. My idziemy krok dalej, chcemy pokaza\u0107, \u017ce mamy te\u017c narz\u0119dzia, by sobie z nim poradzi\u0107. I \u017ce teraz jest ostatni dzwonek, by si\u0119 za to zabra\u0107. Wyrwanie si\u0119 z b\u0142\u0119dnego ko\u0142a wysokich nier\u00f3wno\u015bci b\u0119dzie bowiem coraz trudniejsze.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wyrwanie si\u0119 z b\u0142\u0119dnego ko\u0142a polskich nier\u00f3wno\u015bci b\u0119dzie coraz trudniejsze \u2013 ostrzega dr Pawe\u0142 Bukowski, wyk\u0142adowca ekonomii na University College London oraz w Polskiej Akademii Nauk, wsp\u00f3\u0142autor ksi\u0105\u017cki \u201eNier\u00f3wno\u015bci po polsku. Dlaczego trzeba si\u0119 nimi zaj\u0105\u0107, je\u015bli chcemy dobrej przysz\u0142o\u015bci…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4673,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[251],"tags":[],"class_list":["post-4671","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-my-company-polska-2024"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/roznorodnosc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4671","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/roznorodnosc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/roznorodnosc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/roznorodnosc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/roznorodnosc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4671"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/roznorodnosc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4675,"href":"https:\/\/roznorodnosc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4671\/revisions\/4675"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/roznorodnosc.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4673"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/roznorodnosc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4671"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/roznorodnosc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4671"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/roznorodnosc.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}